Tüp Bebek Tedavisi ve Aşamaları

Tüp bebek tedavisi aslında tüp bebek sürecine başlamadan önce rahim filmi, sperm testi ve hormon testleriyle detaylı değerlendirmenin yapıldığı dönemde başlamaktadır. Tüp bebek; yumurtaların büyütülmesi, yumurtaların toplanması ve embriyo transferi olmak üzere farklı aşamalardan oluşan bir tedavidir. Tüp bebek tedavi başarısı için her aşamanın dikkatli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. 

Tüp Bebek Tedavisi ve Aşamaları

Tüp bebek tedavi süreci 3 farklı dönem olarak tanımlanabilir. Bunları sırasıyla belirtmek gerekirse; 

  • tüp bebek tedavisi öncesi yapılması gereken testler, 
  • tüp bebek tedavi süreci ve 
  • tüp bebek tedavisi sonrası dönem.

Tüp bebek tedavi sürecinde en sık ihmal edilen dönem, tedaviye başlamadan önce testlerin yapıldığı süreçtir. Bu dönemde yapılan testlerde saptanan problemlerin çözülmesi tüp bebek tedavisiyle hamilelik şansını ciddi olarak arttırmaktadır. Hastalar açısından en çok kaygı duyulan zaman aralığı; tedavi sürecinde özellikle yumurta büyütme için kullanılan tüp bebek iğnelerinin kullanıldığı süreçtir. Embriyo transfer aşaması ve transfer sonrası dönem ise ilaçların düzenli kullanılması gereken ve günlük rutinlere dikkat edilmesi gereken bir dönemdir.  

Tüp Bebek Tedavisi Öncesi Dönem

Tüp bebek işlemlerine başlamadan önce gebelik oluşumuna engel olan problemlerin araştırıldığı testlerin mutlaka yapılması gerekir. 

Tüp bebek tedavisi öncesinde istenilen testler;  

  • rahim filmi (Histerosalpingografi)
  • sperm testi (Spermiyogram)
  • adetinizin 2. veya 3. gününde yapılmış hormon testleri ve ultrasonografi

Tüp Bebek Tedavisi Öncesi Dönemde Nelere Dikkat Edilmeli?

Tüp bebek tedavisi aşamaları öncesinde yapılması gerekenleri sıralayacak olursak;

1) Öncelikle tüp bebek tedavisi öncesinde ideal kiloya ulaşılması, bu dönemde egzersizler ve gerekirse diyet tedavisiyle vücut kitle indeksinin 25’ in altına düşürülmesi tedavi başarısı için önem taşımaktadır. 

2) Tüp bebek tedavisi öncesi beslenme konusunda bilinçli olmak gerekiyor. Düzenli ve sağlıklı beslenme, antioksidan ve vitamin içeriği yüksek besinlerin tüketilmesi önerilmektedir. Tüp bebek tedavisi öncesi beslenmede; taze sebze meyve, yağsız et, az yağlı süt ve süt ürünleri, tam taneli tahıllardan zengin gıdaların tüketilmesi önerilmektedir.

3) Özellikle tüp bebek tedavi başarısızlığında en önemli risk faktörlerinden biri olan stres ve kaygının azaltılması için tüp bebek aşamaları öncesinde gerekirse profesyonel destek alınmalıdır.

Tüp bebek tedavisinde ki stres düzeyinin, tüp bebek tedavi başarısını doğrudan etkileyebileceği unutulmamalıdır.

Tüp Bebek Tedavi Süreci

Tüp Bebek Tedavi Süreci

Tüp bebek tedavi süreci adetin 2. veya 3. gününde yumurta geliştirici iğnelerin kullanılmasıyla başlar, embriyo transferiyle sona ermektedir. Tüp bebek tedavi aşamalarını detaylı olarak sıralamak gerekirse; 

  • yumurta büyütme, 
  • yumurta toplama ve 
  • embriyo transfer aşaması olarak üçe ayrılmaktadır.

Tüp bebek yöntemi uygulanarak gebelik elde edebilmek için tüp bebek aşamalarının hepsi çok dikkatli ve kusursuz bir şekilde yönetilmelidir. 

Tüp bebek tedavisine ne zaman başlanır? Tüp bebek tedavisine adetin kaçıncı günü başlanır? 

Tüp bebek tedavi sürecinin ilk aşaması, yumurtaların büyütülmesi için gerekli olan ilaç tedavisinin başlanmasıdır. Yumurtaların düzgün bir şekilde büyütülebilmesi için tüp bebek iğneleri, hasta tarafından kendi kendine uygulayabileceği şekilde düzenlenir. Sonuç olarak; tüp bebek tedavisine adetin 2. veya 3. gününde başlanır. 

Tüp bebekte yumurta gelişimi yaklaşık olarak 9-10 gün sürmektedir, yumurta büyütme tedavisinde iğne ve/veya ağızdan kullanılabilen ilaçlar tercih edilmektedir. 

Tüp Bebek Tedavisinde Yumurta Toplama İşlemi

Tüp bebek tedavisinde yumurtalar kaç mm olunca toplanır? Tüp bebek tedavisinde ideal yumurta büyüklüğü ne kadar olmalı?

Yumurtalar belirli büyüklüğe ulaştığında (18-20 mm çapına) çatlatma iğnesi yapılır. Yumurta çatlatma iğnesinin yumurtalar belirli büyüklüğe ulaştıktan sonra yapılma amacı olgun yumurta elde etmektir. Çünkü yumurta boyutları küçükken yumurta çatlatma iğnesi yapılırsa olgun yumurta elde edilemez. 

Tüp bebek tedavisinde yumurta ne zaman toplanır?

Tüp bebek tedavisinde; yumurta çatlatma iğnesi yapıldıktan 35-36 saat sonra hafif anestezi altında yumurtalar toplanmaktadır.

Tüp bebek tedavisinde yumurta nasıl toplanır?

Tüp bebek tedavisinde yumurta toplama işlemi hafif anestezi altında, ultrason eşliğinde, vajinal yoldan bir iğne yardımıyla yumurtalıkta büyüklüğü 12 mm üzerinde olan yumurtalar tek tek toplanmaktadır.

Yumurtalar toplandıktan sonra laboratuvarda spermle işleme tabi tutulup embriyolar oluşturuluyor.

Embriyo transferi ne zaman yapılır?

Tüp bebek tedavisinde embriyo transferi yumurta toplandıktan sonraki 3.gün veya 5.gün yapılmaktadır. Tüp bebekte embriyo bölünmesi laboratuvar şartlarında yakın takip edilerek yumurta toplama işleminden sonraki 1.gün, 3.gün ve 5. gün embriyolar kaliteleri bakımından derecelendirilir. Elbette ki ilk tercih iyi kalite 5.gün embriyosu transfer etmektir.

Embriyo transferi nasıl yapılır?

Embriyo transferi ağrısız bir işlem olduğu için anestezi gerekmemektedir. Embriyo transferi ultrason eşliğinde yapılmaktadır. Embriyolar çok ince bir kateter yardımıyla rahim içine transfer edilir.

Tüp Bebek Tedavisinde Kaç Embriyo Transfer Edilir?

“Tüp bebek tedavisinde kaç embriyo transfer edilir” sorusunun cevabı ülkemizde ki yönetmeliklere göre düzenlenmektedir.

  • 35 yaş üzerinde ki hastalara 2 embriyo transfer edilebilmektedir.
  • 35 yaş altında, iki başarısız tüp bebek denemesi olan hastalara 2 embriyo transfer edebilmektedir.
  • 35 yaş altında ikiden az başarısız tüp bebek denemesi olan veya ilk kez tüp bebek tedavisi uygulanan hastalara tek embriyo transfer edilebiliyor..

Tüp Bebek Tedavisinde Dondurulmuş Embriyo Transferi Nasıl Yapılır?

Dondurulmuş embriyo transferinde, adetin 2. veya 3. gününde ultrasonla rahim iç zarı kalınlığı ve yumurtalıklar değerlendirilir.

Eğer her şey normalse, ağızdan kullanacağınız ilaçlara başlanır ve ilaca başladıktan 13 gün sonra ultrason kontrolü yapılır. Ultrasonda rahim kalınlığı yeterliyse progesteron içerikli ilaçlara başlanır ve embriyo transferi embriyonun dondurulma gününe göre (3. Gün embriyosu veya 5. Gün embriyosu) belirlenir.

Tüp bebek tedavisi ne kadar sürer? Tüp Bebek tedavisi kaç gün sürer?

Tüp bebek tedavisi yaklaşık olarak yumurta büyütme, yumurta toplama ve embriyo transfer işlemiyle birlikte 15-20 gün sürmektedir. Tüp bebek aşamaları ve süresi her hastaya göre değişkenlik gösterebilmektedir. 

Tüp Bebek Tedavisi Aşamaları Kaç Gün Sürer

Aşama aşama tüp bebek tedavisinin kaç gün sürdüğünü belirtmek gerekirse; yumurta büyütme süreci yaklaşık 8-10 gün sürmektedir ancak özellikle yumurta rezervi çok düşük kadınlarda veya vücut kitle indeksi yüksek kadınlarda bu süre uzayabilmektedir. 

Yumurta çatlatma iğnesinden 35-36 saat sonra yumurtalar toplanmaktadır. 

Aynı gün içinde yumurtalar laboratuvarda spermle döllenir. Bir gün sonra başarılı şekilde döllenmiş yumurtaların embriyo aşamasına geçip geçmediği kontrol edilir. Embriyolar 5 gün boyunca takip edilir, eğer taze transfer yapılacaksa 5.güne ulaşmış embriyolar transfer edilir. Dondurulmuş embriyo transferi yapılacaksa; embriyolar dondurulur bir sonraki ay transfer edilir.

Çok az sayıda embriyo gelişimi varsa bazı durumlarda embriyolar 3.güne kadar takip edilir ve transfer edilir, 5. güne kadar takip edilmeyebilir. 

Tüp Bebek Tedavisi Sonrası Dönem

Tüp Bebek Tedavisi Sonrası Dönem

Tüp bebek evreleri embriyo transferiyle tamamlanmaktadır ancak transfer sonrası dönemde günlük rutinler içinde bulunan ve yapılmaması gerekenlerin iyi bilinmesi gerekmektedir. 

Tüp bebek transfer sonrası dikkat edilmesi gerekenler;

  • Embriyo transferi sonrası 1 gün istirahat etmek yeterli olmaktadır. 
  • Tüp bebek transfer sonrası beslenmede; özellikle kafeinli içeceklerden (kahve, çay, kola) ve yiyeceklerden (çikolata) uzak durulması gerekiyor. 
  • İyi pişmemiş etler, sakatatlar, pastörize olmayan süt ve süt ürünlerinden uzak durulmalıdır. 
  • Embriyo transfer gününden 12 gün sonra gebelik testi yapılması gerekmektedir.
  • Bu dönemde de dikkat edilmesi gereken en önemli durum stresten uzak durmak. 
  • Embriyo transferi sonrası ilaçların günü gününe kullanılması gerekiyor, çünkü bu dönemde ilaç kullanımında yapılacak bir hata tüm tedavi sonucunu olumsuz etkileyebilmektedir.

Tüp bebek tedavisi sonrası dönem için en sık sorulan sorular; “tüp bebek transfer sonrası tutunma belirtileri nelerdir? tüp bebek tutunma belirtisi var mıdır?. Şunu çok net ifade etmek gerekir ki; tüp bebek embriyo transferi sonrasında tutunma belirtisi yoktur.

Yazar Hakkında:
Doç. Dr. Selçuk Selçuk
Kadın Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı

Hacettepe Tıp Fakültesi “hayalimdeki meslek” için ilk durağım oldu. 6 yıllık temel tıp eğitimim sonrasında Zeynep Kamil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde uzmanlık eğitimimi başarıyla tamamladım. 16 yıllık meslek hayatım boyunca Zeynep Kamil EAH ve Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğt. Arş. Hastanesinde çalıştım.
“Tüp Bebek Tedavileri” ve “İleri Düzey Kapalı Jinekolojik Ameliyatlar (Laparaskopi, Histeroskopi)” mesleki olarak özel uzmanlık alanlarımın başında geliyor.
Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin bu hayallerini gerçekleştirmeleri meslek hayatım boyunca en büyük idealim oldu ve ne mutlu ki çok sayıda çiftimizin bu hayallerini gerçekleştirmelerine yardımcı oldum.

Hakkımda daha fazla bilgi için bu sayfayi ziyaret edebilirsiniz

İlgili İçerikler