Miyom Nedir? Miyom Belirtileri Nelerdir?

Miyom ne demek sorusunun cevabı kısaca “miyom; rahim kas tabakasından köken alan iyi huylu düz kas tümörüdür” olarak verilebilir. Miyomlar kadınlarda tüm yaş gruplarında görülebilmek ile birlikte özellikle üreme çağındaki kadınlarda çok daha sık görülmektedir. Rahimde miyom birçok kadında şikayete neden olmamakla beraber yeri ve büyüklüğüne göre farklı problemlere (aşırı adet kanaması, kısırlık, ağrı vb..) neden olabilmektedir. Miyomların bir çok farklı tipi bulunmaktadır ve özellikle rahimde bulundukları bölgeye göre miyom belirtileri farklılık göstermektedir.  

Miyom Nedir?

Miyom rahmin iç zarında, kas tabakasında veya dış tarafında ortaya çıkabilen, rahim düz kaslarından gelişen iyi huylu düz kas tümörüdür. Öncelikle, rahimdeki miyomlar kadınlık hormonu olarak bilinen östrojene duyarlı tümörlerdir. Bu nedenle kadınlarda östrojen düzeylerinin yüksek olduğu üreme çağı süresince daha sık gelişirler ve östrojen seviyesinin düşük olduğu menopoz sonrası dönemde rahimdeki miyom sıklığında ve boyutlarında azalma olmaktadır.

Miyomların kötü huylu olma riski çok düşüktür. Üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen kadın hastalıklarından biri olarak bilinmektedir. Rahimde miyom görülme sıklığı %20-25 olarak bildirilmektedir. Diğer bir ifadeyle her 3-4 kadından birinde miyom görülmektedir.

Miyom Belirtileri Nelerdir?

Miyom Belirtileri Nelerdir?

Miyomların büyük çoğunluğu herhangi bir şikayete yol açmamaktadır ve miyomlar çoğu zaman rutin jinekolojik takipler sırasında ultrason muayenesinde tesadüfen saptanmaktadır. Miyomların belirtileri;

  • aşırı ve yoğun adet kanamaları
  • karın ve kasık bölgesinde ağrı
  • kısırlık
  • tekrarlayan düşükler
  • idrar torbasına baskıya bağlı olarak sık idrara çıkma veya idrar yapmakta zorlanma
  • makat bölgesine baskıya bağlı olarak büyük abdesti yapmakta zorlanma, kabızlık

Kadınlarda miyom belirtileri miyomların rahimde bulundukları yerlere göre değişmektedir;

  • Rahim boşluğuna yakın yerleşmiş miyomlar (submüköz miyom); daha çok kısırlık, aşırı adet kanamasına ve düşüklere neden olabilmektedir.
  • Rahim duvarının içinde bulunan miyomlar (intramural miyom); genellikle aşırı adet kanamasına neden olabilmektedir. Büyük boyuttaki miyomlar kasık ağrısı ve karnın alt bölgesinde baskı hissine neden olmaktadır.
  • Rahim dış duvarına komşu miyomlar (subseröz miyom) ise herhangi bir şikayete neden olmayabilir ancak bu miyom tipinde özellikle boyutu fazla olanlarda kasık ağrısı, karın ağrısı ve baskı hissine neden olabilmektedir.

Miyomun zararları kadınlar tarafından en çok endişe duyulan soruların başında gelmektedir. Yoğun ve uzun süren adet kanamalarına bağlı olarak gelişen kansızlık (anemi) veya büyük miyomların idrar kanallarına bağlı basısına bağlı olarak böbreklerde genişlemeye neden olması miyomun zararları arasında karşılaşılan en önemli durumlardır.  

Bekarlarda miyom belirtileri, bekar olmayan kadınlardaki miyom belirtileri ile aynıdır. 

Miyom Çeşitleri

Miyom çeşitleri rahimde bulundukları yere göre isimlendirilmektedir. Başlıca miyom çeşitleri submüköz miyom, intramural miyom ve subseröz miyom olmak üzere 3’e ayrılmaktadır. Miyomun vücuda etkileri, miyom çeşidine göre değiştiği için her miyom aynı belirtileri göstermez.

Submukoz Miyom

Rahim iç zarından köken alan miyomlara submüköz miyom denilmektedir. En sık görülen miyom çeşitlerinden biridir. Boyutları küçük bile olsa ciddi adet kanamaları ve adet düzensizliklerine neden olabilmektedirler. 

Submüköz miyomlar; rahim iç zarını olumsuz etkileyen miyomlar oldukları için embriyonun rahim iç zarına tutunmasına engel olurlar. Bu nedenle kısırlığa neden olabilmektedirler. Submüköz miyomu olan kadınlar gebe kalsalar bile düşük yapma riskleri diğer kadınlara göre ciddi şekilde artmıştır. 

İntramural Miyom

Rahim duvarının orta tabakasından gelişen miyomlara intramural miyom adı verilmektedir., Özellikle boyutları büyük olan intramural miyomlar rahim iç zarına baskı yapabilmektedirler ve buna bağlı olarak adet düzensizliğine, kısırlığa ve gebelik kayıplarına neden olabilmektedirler. 

Bunun dışında özellikle 5 cm miyom ve üzerinde ki boyutlarda, miyom ağrısı karın ve kasık bölgesinde görülmektedir. 

Subseröz Miyom

Rahim dış tabakasından ortaya çıkan miyomlara subseröz miyom denilmektedir. Subseröz miyomlar çoğu zaman herhangi bir miyom belirtisine neden olmaz. Ancak 9 cm miyom, 10 cm miyom veya daha büyük boyutlara ulaştığında ciddi ağrı şikayetine neden olabilir. Özellikle rahmin ön veya üst tarafına yerleşmiş 7 cm miyom ve üzerindekiler karın bölgesinden elle bastırıldığında hissedilebilmektedir. 

Bunların dışında daha nadiren görülen bir miyom çeşidi de saplı miyomdur. Saplı miyom,  rahime sadece ince bir bağ dokusuyla tutunmaktadır. Saplı miyomlar çoğu zaman yapıları ve bulundukları yerden dolayı yumurtalık kistleri ile karışmaktadır. 

Rahim iç zarından köken alan miyomların bir kısmı büyür ve rahim ağzından dışarı doğruya çıkar. Bu miyom çeşitleri rahim ağzında miyom olarak tanımlanmaktadır. Bu miyomlar nadiren rahim ağzından çıkar, vajinaya doğru büyümeye devam eder ve muayene sırasında vajinada miyom görülür. 

Bu noktada kadınlar arasında yanlış bilinen bir bilgiyi düzeltmek gerekiyor; miyomlar rahimde oluşur, “yumurtalıkta miyom” olmaz. 

Rahim Dışı Miyom

Miyomlar çok nadiren rahim dışında herhangi bir yerde görülebilmektedir. Rahim dışında miyom çoğu zaman tesadüfen yapılan tetkiklerde saptanmaktadır. 

Miyom Neden Olur?

Miyom rahim kas tabakasındaki hücrelerin hormonlar tarafından uyarılması sonucu oluşmaktadır ve miyomlar özellikle östrojen hormonuna duyarlıdır. Üreme çağındaki kadınların kadınlık hormonu olan östrojen hormon düzeyleri belirli düzeyde olduğu için buna bağlı olarak miyomlar gelişebilmektedir. Menopozla birlikte östrojen hormon düzeyi azalmasına bağlı olarak miyomlar küçülmeye başlar. Menopozda miyom belirtileri, miyom boyutları küçüldüğü için azalmaktadır. 

Miyom Tedavisi 

Miyom Tedavisi 

Miyomlar kadınlarda herhangi bir belirtiye veya şikayete neden olursa tedavi edilmelidir. Rahimde miyom tedavisi iki farklı şekilde yapılabilmektedir.

  • ilaç tedavisi veya
  • miyom ameliyatı 

Yoğun ve düzensiz adet kanamaları, ciddi karın ve kasık ağrıları olan kadınlarda miyomların tedavi edilmesi gerekmektedir. Özellikle tekrarlayan düşükleri olan çiftlerde, miyomlar rahim iç zarına baskı yapıyorsa düşüklere neden olabilmektedir ve mutlaka ameliyatla miyomların çıkarılması gerekmektedir.

Gebelik isteyen ancak korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebe kalamayan kadınlarda; büyük miyomlar varsa veya rahim iç zarının yapısını bozan miyomlar varsa ameliyatla miyomlar çıkartılmalıdır.  

Ultrason değerlendirmesinde veya MR da miyomun kötü huylu olabileceği şüphesi varsa açık miyom ameliyatı ile miyomlar çıkarılmalı ve kötü huylu miyom olup olmadığı açısından patolojik incelemeye gönderilmelidir. 

I) İlaçla miyom tedavisi 

Miyom tedavisinde farklı ilaç tedavileri bulunmaktadır. Özellikle hormon içerikli ilaçlarla uygulanan tedavilerde öncelikle yoğun ve uzun süren adet kanamalarının tedavi edilmesi amaçlanmaktadır. 

Bunun dışında miyom boyutlarını küçülten bazı ilaç tedavi alternatifleri bulunmakla birlikte, bu ilaçlar kesildiğinde miyom boyutları tekrar eski boyutlarına ulaşmaktadır. 

Hormonal Tedavi

Doğum kontrol hapları, progesteron içeren ilaçlar 

Bu ilaçlar miyomu olan kadınlarda rahim iç zarında (endometrium) incelmeye neden olur ve miyomun rahim iç zarı üzerine olan etkisine bağlı olarak gelişen aşırı adet kanamalarının tedavisini sağlamaktadır.

GnRH Agonistleri

Bu ilaçlar miyom boyutlarında azalmaya neden olmaktadırlar. Çoğu kadında miyom boyutlarında %40-50 oranında küçülme olur. Ancak bu ilaçların 6 aydan fazla kullanımı kemik kaybına neden olabileceği için uzun süreli kullanımı önerilmemektedir. İlaç kesildikten sonra rahimdeki miyomların boyutlarında tekrar artış görülmektedir.

II) Miyom Ameliyatı

Miyomektomi (Miyom Ameliyatı, Miyomun Çıkarılması)

Miyom ameliyatı; açık miyom ameliyatı veya kapalı miyoma ameliyatı olmak üzere iki farklı şekilde yapılabilmektedir. Açık miyom ameliyatı veya kapalı miyom ameliyatından hangisinin uygulanması gerektiğine; miyomun yapısı, miyomların boyutları, miyomların yerleşimi, miyomların sayısı gibi farklı kriterlere göre karar verilmektedir. 

Kapalı Miyom Ameliyatı (Laparaskopik Miyomektomi) 

Laparoskopi ile gerçekleştirilen kapalı miyom ameliyatında, alınan miyomun karın dışına çıkartılması için miyom karın içinde ufak parçalara ayrılarak (morselasyon) çıkartılmaktadır.

Miyomun parçalanması sırasında eğer miyom kötü huylu ise (buna sarkom denilmektedir) ameliyat sonrası hastanın yaşam süresini olumsuz etkileyebilmektedir. Morselasyon sırasında karın içine yayılan kötü huylu tümör bu olumsuz duruma neden olmaktadır. Bu nedenle ameliyat öncesi miyomun kötü huylu olup olmadığı detaylı şekilde incelenmelidir.

Histeroskopi ile Miyom Ameliyatı

Rahim boşluğuna komşu miyomlarda (submüköz miyom) histeroskopi ile rahimdeki miyom

çıkartılarak tedavi edilebilmektedir.

Histerektomi (Rahmin Alınması)

Rahmin çıkarılması kesin tedavi şekli olarak kabul edilmektedir. Çünkü; sadece miyomektomi yapılan kadınların yaklaşık %50’sinde miyom ilerleyen yıllarda tekrarlamaktadır. Çocuk sayısını tamamlamış ileri yaştaki kadınlarda rahmin alınması kesin tedavi yöntemi olarak uygulanabilmektedir. Sadece rahim çıkarıldığı ve yumurtalıklar alınmadığı için kadınlarda ameliyata bağlı menopoz gelişmemektedir.

Miyom Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

-Tehlikeli Miyom Boyutları Nelerdir?

Genellikle miyom boyutları arttıkça; miyoma bağlı belirtilerin ortaya çıkma riski artmaktadır.  Ancak tehlikeli miyom boyutları diye bir tanımlama yanlıştır. Çünkü bazen 10 cm miyom özellikle subseröz miyomlar hiç bir belirtiye neden olmazken; bazen 1 cm miyom subseröz yerleşimli ise ciddi adet kanamalarına neden olabilmektedir. Miyom büyüklükleri ile miyom belirtileri arasında her zaman doğrudan bir ilişki olmayabiliyor. 

Herhangi bir şikayete neden olmayan miyomlar için Kadın Doğum Uzmanı tarafından takip kararı verilmişse, belirli aralıklarla miyom büyüklükleri ultrasonla rutin olarak takip edilmelidir. Eğer miyomun yapısında değişiklik olursa veya boyutlarında hızlı artış görülürse bu miyomları ameliyat etmek mantıklı bir yaklaşım olacaktır. 

-Miyom Gebeliğe Engel mi?

Evet, miyom gebeliğe engel olabilir.  Eğer miyom rahim iç zarından köken almışsa veya rahim iç zarının şeklini bozuyorsa embriyonun rahim iç zarına tutunmasına engel olur, buna bağlı olarak da gebeliğe engel olabilir.

Bunun dışında rahim iç zarını etkileyecek yerde ve boyutlarda olan miyomlar hamile kadınlarda düşük riskini ciddi şekilde arttırmaktadır. 

-Rahimdeki Miyom Patlarsa Ne Olur?

Kadınlar arasında doğru bilinen yanlışlardan bir tanesi de “rahimdeki miyom patlayabileceği” bilgisidir. Rahimdeki miyom patlamaz, çünkü miyomlar sert bir dokuya sahiptir içinde sıvı bulunmaz. Miyomların yapısı yumurtalık kistleri gibi değildir, yumurtalık kistlerinin içi sıvı dolu olduğundan yumurtalık kistleri patlayabiliyor; ancak miyomlar yapısından dolayı patlayabilecek bir şey değildir. Bu noktada kadınlar arasında doğru bilinen bazı yanlış ifadeleri de düzeltmek gerekiyor; miyom kisti diye bir ifade yanlıştır, çünkü miyomlar kist benzeri yapılar değildir. 

-Miyom Kanaması Kaç Gün Sürer?

Miyom kanaması; adet kanamasının miktarının artmasına, süresinin uzamasına ve ara kanamalara neden olabilmektedir. Bazı kadınlarda miyomlara bağlı olarak sürekli ve şiddetli kanamalar gelişebilmektedir. 

Miyoma bağlı gelişen yoğun ve aşırı adet kanamaları, özellikle rahim iç zarına yakın yerleşmiş olan miyomları veya rahim duvarının orta kısmına yerleşmiş ancak rahim iç zarına baskı yapan miyomları olan kadınlarda görülmektedir. 

-Miyom Kaç Santim Olunca Alınır?

Rahimdeki miyomun ameliyat ile alınması kararı; miyomun boyutundan ziyade, kadında oluşturduğu şikayetlerin varlığına göre alınmaktadır. Yoğun adet kanaması, ciddi kasık ve karın ağrısı benzeri şikayetlerin varlığında ameliyat kararı alınmaktadır.

Kısırlık veya gebelik kayıpları olan kadınlarda, miyom rahim iç zarına baskı yapıyorsa miyom ameliyatı ile miyom çıkartılmalıdır. Tüp bebek tedavisi planlanan kadınlarda embriyo transfer edilmeden önce rahim iç zarı değerlendirilir, rahim iç zarını etkileyen miyom varsa miyom ameliyatı yapılmalıdır.    

Gebelik planlayan kadınlarda 5 cm miyom ve üzerinde ki miyom boyutlarında miyom ameliyatı kararı açısından detaylı bir değerlendirme yapılmalıdır. 

Miyom kasık ağrısı, bel ağrısı yapar mı? Miyom Ağrısı Nereye Vurur? 

Evet, miyom kasık ağrısı ve bel ağrısı yapar. Rahimdeki miyomlar özellikle büyük boyutlara ulaşmışsa veya rahim ağzından dışarı doğru sarkmışsa şiddetli kasık ağrısı ve bel ağrısına neden olabilmektedir.

Ayrıca hızlı büyüyen miyomların kanlanması bozulabileceği için miyom içindeki hücreler kanla yeterli oksijeni alamazlar. Buna bağlı olarak miyom dokusu dejenere olmaya başlar bir diğer deyişle bozulmaya başlar ve ciddi ağrılara neden olabilir. Bu durum özellikle gebelik döneminde daha sık görülmektedir. Hamilelikte miyom boyutları hızlı büyüyebilmektedir ve hamilelikte miyom sancısı miyomlardaki kanlanmanın bozulmasından dolayı ortaya çıkmaktadır.

-Miyom Ağrısı Nasıl Geçer?

Hafif derecede miyom ağrısı bazı ağrı kesici ilaçlar ve hormonal ilaçlarla geçebilir. Ancak ilaç tedavisine rağmen miyom ağrısı devam ediyorsa ameliyatla miyomlar çıkarılmalıdır. 

-Miyom Adet Gecikmesi Yapar mı?

Rahimdeki miyom; rahim ağzına yakın yerleşmişse ve rahim ağzını kapatmışsa adet kanaması rahimden dışarı dökülemeyeceği için adet göremeyebilirsiniz. Rahim ağzından dışarı akamayan adet kanaması rahim iç boşluğunda birikerek rahim boşluğunda gerilmeye neden olur ve alt karın bölgesinde ciddi kramp tarzında ağrılar gelişir.

-Rahimdeki Miyom Kilo Aldırır mı?

Çok büyük boyutlara ulaşan veya hızlı büyüyen miyomlar sınırlı ölçüde kilo artışına neden olabilmektedir. Ancak miyomların bu boyutlara ulaşması nadiren görüldüğü için “miyom kilo aldırır” demek çok doğru olmayacaktır.

Yazar Hakkında:
Doç. Dr. Selçuk Selçuk
Kadın Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı

Hacettepe Tıp Fakültesi “hayalimdeki meslek” için ilk durağım oldu. 6 yıllık temel tıp eğitimim sonrasında Zeynep Kamil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde uzmanlık eğitimimi başarıyla tamamladım. 16 yıllık meslek hayatım boyunca Zeynep Kamil EAH ve Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğt. Arş. Hastanesinde çalıştım.
“Tüp Bebek Tedavileri” ve “İleri Düzey Kapalı Jinekolojik Ameliyatlar (Laparaskopi, Histeroskopi)” mesleki olarak özel uzmanlık alanlarımın başında geliyor.
Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin bu hayallerini gerçekleştirmeleri meslek hayatım boyunca en büyük idealim oldu ve ne mutlu ki çok sayıda çiftimizin bu hayallerini gerçekleştirmelerine yardımcı oldum.

Hakkımda daha fazla bilgi için bu sayfayi ziyaret edebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili İçerikler